Allah insanlara bir şeyler anlatırken hep meseller ve semboller üzerinden anlatıyor. Kutsal kitabımız Kuran baştan sona bunun örnekleriyle doludur. Hatta yapılan ibadetlerde bile biçimlerin şekillerin sembol olduklarını söyleyebiliriz. Salat/Namaz ibadetinde yapılan kıyamların rükuların ve secdelerin hiç birisinde asıl olan şekillerin/biçimlerin kendisi değildir. Nasıl ki insan cesedi her şeyiyle insandır ancak ruhu yokken hiçbir şeydir, yapılan ibadetlerde de hedeflenen duygu, düşünce, fikir, zikir ve şükür yok ise yapılanlar artistik patinajdan öteye gitmez.
Safa ve Merve tepeleri arasında eda edilen Sa’y da sembolik ibadetlerdendir. İki tepe arasında gidip gelmenin sırf Hz. İbrahim’e uzanan bir hatırayı canlandırmak gibi bir amacı olamaz. Zaten Allah’ın insanlardan böyle bir talebi de yoktur; sadece geçmişteki bir hatıranın anısına yapılan bu eyleme “Safa ve Merve, Allah tarafından konulmuş sembollerdendir; böylece, hac veya umre için Mabede gelen birinin bu ikisi arasında gidip gelmesinde bir mahzur yoktur. (2/157)” diyerek yapılan işe rıza göstermektedir. Yaptığınız şey olsa da olur, olmasa da olur, eğer yaparsanız bir mahzuru yok, bir sakıncası yok, ama şunu unutmayın ki Safa ve Merve Allah’ın sembollerindendir.
Ancak Allah’ın sembolü olan Safa ve Merve dünyada herkesçe malum o iki tepe olmasa gerektir. Safa saflığın, arılığın, temizliğin, putlardan, tağutlardan, şeytanlardan, günahlardan arınmışlığın; Merve de muruetin, adamlığın, mürevvetin sembolüdür. Dünya hayatında esas olan bu ikisi arasında erdemli ve adam gibi bir hayat yaşamaktır. Hac’da yapılan sa’y bu düşünceyi canlı ve diri tutmak adına yapılan sadece sembolik bir tiyatrodur, şeytan taşlamada olduğu gibi. Herkesin bu tiyatroyu oynama mecburiyeti de yoktur. Çünkü asıl amacı ayetin devamında yine Allah kendisi açıkça izah etmektedir, “Zira, eğer kişi, yapması gerekenden daha çok iyilik yaparsa bilsin ki Allah, şükre bol karşılık verendir, her şeyi bilendir.” Günahlardan arınan ve karşılığını sadece Allah’tan umarak, incitmeden sürekli iyilik yapan erdemli birer insan olmaktır amaçlanan.
